GI - factor en bloedsuikerspiegel
Onze voeding bestaat uit vetten, eiwitten en koolhydraten. Deze laatste vormen de grootste groep. Hoeveel en welke koolhydraten u eet, is zeer belangrijk voor een evenwichtige energietoevoer. Vele kwalen van de moderne samenleving zijn te wijten aan overconsumptie van slechte, snel verterende koolhydraten of koolhydraten met een hoge glycaemische index-factor ( GI- factor ). Zij zijn overvloedig aanwezig in fastfood, geraffineerde en suikerhoudende producten.
----------------------------------------------------------------------------
BLIJVEND SLANKER; word je eigen gewichtsconsulent
CURSUS Nooit meer diëten!
In de cursus ”Nooit meer diëten! leer je in vier bijeenkomsten je
eigen voedingsplan maken. Je wordt je eigen gewichtsconsulent
om af te vallen én slank te blijven. Meld je aan*.
Kosten: € 50 inclusief lesmateriaal Info: www.leeftugezond.nl
*Met gratis abonnement op www.leeftugezond.nl
-----------------------------------------------------------------------------
Glycaemische index
GI- factor, de glycaemische index, is een goed instrument voor de voedingsbehandeling van diabetes, gewichtsverlies en sportprestaties.
|
• |
Voedsel met een lage GI-factor helpt mensen om hun honger, appetijt en bloedsuikerspiegel te beheersen.
|
|
• |
Voor betere sportprestaties neemt een atleet voor de wedstrijd laag-GI- voedsel tot zich en na de wedstrijd vult voedsel met een hoge GI-factor de energievoorraden sneller aan, waardoor de atleet sneller herstelt. |
De GI- factor (glycaemische index) van voedsel is niets meer dan een classificatie van het onmiddelijke effect van voedsel op de bloedsuiker-spiegel.
|
• |
Voedsel met koolhydraten die tijdens de vertering snel afbreken, bezit de hoogste GI- factor. De bloedsuikerrespons is snel en hoog.
|
|
• |
Voedsel met koolhydraten die langzaam afbreken en geleidelijk glucose vrijlaten in de bloedstroom, bezit een lage GI-factor. |
Enkelvoudige en complexe koolhydraten.
Zetmeel in rijst en aardappelen is een voorbeeld van een complex koolhydraat. Fructose uit een appel is een voorbeeld van een enkelvoudige suiker. Voorheen werd aangenomen dat complexe koolhydraten traag verteerd en geabsorbeerd werden en enkelvoudige suikers juist snel verteerd en geabsorbeerd werden. Daarom werden complexe koolhydraten aanbevolen. Deze veronderstelling is niet juist!
Vergelijk:
|
GI- waarde rijst |
87 complex koolhydraat |
|
GI- waarde appel |
38 enkelvoudige koolhydraat |
DE PANCREAS
De pancreas of alvleesklier is een vitaal orgaan bij de maag. Zijn taak
bestaat erin om insuline, een hormoon, te produceren. Meer dan enig ander voedingsbestanddeel, stimuleren koolhydraten de afscheiding van insuline. Als de koolhydraten in ons voedsel langzaam geabsorbeerd worden, hoeft de pancreas niet zo hard te werken en produceert hij minder insuline.
Bloedsuiker of bloedglucose?
Bloedsuiker en bloedglucose betekenen hetzelfde. Alle koolhydraten uit ons voedsel wordt omgezet in glucose en als zodanig gebruikt door ons lichaam voor energie.
Glucose
Zuivere glucose veroorzaakt de grootste stijging in bloedsuikergehaltes. Alle andere voedingsmiddelen hebben een kleiner effect als ze toegediend worden in gelijke hoeveelheden koolhydraten. Glucose dient daarom als referentie voor de classificatie van de GI- waarden. De GI- factor van zuivere glucose is vastgesteld op 100 en elk ander voedingsmiddel is gerangschikt op een schaal van 0 tot 100, volgens zijn daadwerkelijke effect op de bloedsuikergehaltes.
Zie figuur 1in het fotoalbum waarbij de GI- factor is bepaald van spaghetti in vergelijking met zuivere glucose met dezelfde hoeveelheden koolhydraten.
GI- factor glucose = 100 GI- factor spaghetti = 41
Zie afbeelding in het fotoalbum voor uitleg met grafiek Zie grafiek
|
GI- classificatie:
|
Lage-GI-voedingsmiddelen |
onder 55
|
|
Tussenliggende-GI-voedingsmiddelen |
tussen 55 en 70
|
|
Hoge-GI-voedingsmiddelen |
meer dan 70
|
DE GLYCAEMISCHE INDEX VAN ENKELE VEEL GEBRUIKTE VOEDINGSMIDDELEN
|
Havermout |
42 |
Aardappelen |
85 |
|
Muesli |
56 |
Peulvruchten |
33 |
|
Pasta |
41 |
Wortels |
49 |
|
Volkorenbrood |
69 |
Wit brood |
70 |
|
Meergranenbrood |
46 |
Appel |
38 |
|
Sinasappel |
44 |
Zuivel |
35 |
|
Mars |
70 |
Glucose |
100 |
|
Cornflakes |
84 |
Fanta |
69 |
|
Witte rijst |
87 |
Basmatierijst |
58 |
Afvallen: ontbijt met een lage GI- factor
Ontbijt met een lage GI- factor Zie fotoalbum voor dit ontbijt
Evenwichtige bloedsuikerspiegel
Om een onevenwichtige bloedsuikerspiegel te vermijden:
|
• |
Gebruik van volwaardige, natuurlijke voeding. Grof is beter dan fijn. Volkorenbrood van fijngemalen granen heeft een GI- factor van 69. Meergranenbrood van volle, grof gemalen granen heeft een GI- factor van 46.
|
|
• |
Gebruik van een samengestelde maaltijd. Vuistregel: voedsel met een hoge GI- factor + voedsel met een lage GI- factor = maaltijd met een tussenliggende GI- factor.
|
|
• |
Door een regelmatig voedingspatroon met voldoende eetmomenten – ontbijt, lunch, warme maaltijd en twee of drie tussendoortjes- op tijd, niet te veel, wordt je lichaam de hele dag voorzien van de nodige energie op een gelijkmatige wijze. Voeg laag GI- voedingsmiddelen toe.
|
|
• |
Vermijd tussendoortjes met een hoge GI- factor. Limonade, gebak, koekjes, snoep en industriële producten met toegevoegde suikers; deze hebben een hoge GI- factor. |
|
|
|
|
Om hypoglykemie te vermijden:
Hoe voorkom je een hypoglykemie?
|
|
• |
Regelmatige maaltijden en tussendoortjes eten- plan om de drie uur iets te eten.
|
|
• |
Bij elke maaltijd of tussendoortje laag-GI-voedsel proberen te nemen.
|
|
• |
Hoog-GI-voedsel steeds mengen met een laag-GI-voedsel in al uw maaltijden.
|
|
• |
Vermijden van hoog-GI-voedsel als tussendoortje.
|
|
Is het verstandig om aardappels te eten?
Aardappels zijn gezond, boordevol vitaminen en mineralen en ook nog eens onmisbaar in onze eetgewoontes. Vaak maken ze deel uit van een samengestelde maaltijd waardoor de totale GI- waarde van de maaltijd lager zal zijn. Een dag met verschillende eetmomenten met een lage GI- factor, dan is het geen probleem dat er een maaltijd bij zit met een hogere GI- factor.
|
• |
Vervang aardappels af en toe door pasta. ( GI- factor pasta 41 ).
|
|
• |
Gebruik of meng met zoete aardappels
(GI- factor zoete aardappel = 45)
|
|
• |
Gebruik bij aardappels peulvruchten
(toevoeging van koolhydraten met een lage GI- waarde)
| |
|
“Vrije” voedingsmiddelen.
Dit zijn voedingsmiddelen die een lage koolhydraatgehalte hebben.
Deze kun je vrij gebruiken omdat de bijdrage tot de totale GI- waarde nihil is. Dit is vooral het geval bij groenten.
Snoepen: wanneer?
Limonade, snoep, koekjes hebben een hoge GI- factor. Zij worden ook nog eens vaak als tussendoortje gebruikt. Zij verstoren in grote mate een evenwichtige bloedsuikergehalte.
|
• |
Neem als tussendoortje voedingsmiddelen met een laag GI- factor zoals fruit, gedroogd fruit, volle granen koekjes, noten, zuivel.
|
|
• |
Hét moment om een snoepje te nemen of een stukje chocolade is na een samengestelde maaltijd van een lage of tussenliggende GI- waarde. | |
|
Sportdranken bij zware lichamelijke inspanning.
Wielrenners eten tussendoor witte broodjes met banaan, gevulde koeken of drinken sportdranken. Voedsel met hoge GI- factor om energie aan te vullen en voor een sneller herstel.
Sporters:
|
• |
Enkele uren voor de wedstrijd of inspanning gebruikt de atleet een maaltijd van een lage of tussenliggende GI- factor zodat de energie geleidelijk vrij komt.
|
|
• |
In de vorm van glycogeen slaat het lichaam energie op in de spieren en lever. Op het moment tijdens de inspanning wanneer de hoeveelheid koolhydraten uit de maaltijd verbruikt zijn, dient de vrijgemaakte glucose uit deze glycogeenvoorraad om de inspanning te kunnen blijven leveren. Na ongeveer een uur is deze voorraad uitgeput. Bij een lichte inspanning kan het lichaam energie vrijmaken uit het vetweefsel; bij een zware inspanning dient men tijdig te eten. Zie volgende punt.
|
|
• |
Om de prestatie vol te kunnen houden wordt tijdig voeding gebruikt met een hoge GI- factor. Een sportdrank is dan gemakkelijk om snelle energie op te nemen.
|
|
• |
Na de wedstrijd een maaltijd met een hoge GI- factor om energievoorraden aan te vullen en voor sneller herstel.
Afvallen en gewichtsbeheersing
|
Overschakelen op een lage-GI-voeding
|
Hoog-GI-eetplan
|
Laag-GI-eetplan |
|
GI- factor: 67 |
GI- factor: 41 |
|
Ontbijt
30 g cornflakes en volle melk
2 toasts (wit brood)
met boter en jam |
Ontbijt
30 gram volle granen met halfvolle yoghurt
2 toasts (volgranenbrood)
met boter en stroop
1 sinasappel |
|
|
Twee koekjes
|
2 havermeelkoeken
|
|
|
Lunch Een sandwich (volkorenbrood )
met ham en sla
Een wafel
|
Lunch
Een sandwich (volgranenbrood )
met ham en sla
Halfvolle yoghurt
|
|
|
Een stuk watermeloen
Zakje aardappelchips
|
Een appel
Handvol gemengde noten/zaden
|
|
Hoofdmaal
Lamskoteletten
Puree
Groenten |
Hoofdmaal
Een klein stukje rundvlees
Pasta
Groenten
|
|
Pakje maischips |
Vers fruit
Halfvolle kwark
20 gram havermoutvlokken
|
|
Energiewaarde
2300 kilocalorieën |
Energiewaarde
1900 kilocalorieën
|
|
Vetgehalte
110 gram, goed voor 43 % energie |
Vetgehalte
65 gram, goed voor 31% energie
| | | | |